Бақылауларыңыз ғылымға көмектесе алады
Birds.kz қатысушылардың бақылауларын GBIF-ке, тірі табиғат туралы әлемдік ашық деректер қорына беретін болады. Осылайша Қапшағайда немесе Қорғалжында құспен кездесуіңіз ортақ суреттің бөлігіне айналады, ал ғалымдар мен қорықтар түрлердің қайда тіршілік ететінін және олармен не болып жатқанын сол арқылы түсінеді.
GBIF дегеніміз не
Әлемнің түкпір-түкпіріндегі мұражайлар, университеттер, қорықтар және бақылаушылар сайттары «қандай түр, қайда және қашан көрілді» деген жазбаларын тапсыратын ортақ кітапхананы елестетіңіз. Әрқайсысы жеке аз біледі, ал бірге планетадағы тіршілік картасы шығады.
GBIF (Global Biodiversity Information Facility, Биоәртүрлілік жөніндегі жаһандық ақпараттық қор) дәл осындай кітапхана. Бұл әртүрлі елдердің үкіметтері қолдайтын халықаралық желі. Онда өсімдіктер мен жануарлардың кездесулері туралы миллиардтаған жазба жиналған, және олардың бәрі зерттеушілерге тегін ашық.
Бақылаушылардың ірі сайттары да солай істейді, мысалы iNaturalist және eBird: олардың жазбалары да GBIF-ке түседі.
Бақылау ғылымға қалай жетеді
- 1Сіз бақылауды жариялайсызФото, түр, күні және орны, Birds.kz-те әдеттегідей.
- 2Түр расталғанАнықтаманы қауымдастық немесе модератор растады. Расталмаған бақылаулар GBIF-ке түспейді.
- 3GBIF-ке жүктеуАйына бір рет Birds.kz GBIF-тегі өз деректер жиынтығын жаңартып тұратын болады.
- Құстар үшін жұмыс істейдіҒалымдар аумақ карталарын жасайды, қорықтар нені қорғау керегін таңдайды.
Бұл деректерді кім пайдаланады
Миграцияны, санын және түрлердің климат өзгерісіне қалай әсер ететінін зерттейді. GBIF деректері бойынша мыңдаған ғылыми мақала шықты.
Сирек түрлердің қайда кездесетінін көріп, аумақтарды қорғауды негіздейді.
Таралу карталарын және түрлердің кездесу мерзімдерін нақтылайды.
Нені береміз, нені бермейміз
Береміз
- Бақылаудың түрі, күні және орны
- Сіздің атыңыз немесе «Birds.kz қатысушысы», таңдауыңызша
- Birds.kz-тегі бақылауға сілтеме
GBIF-ке бермейміз
- Фото және бейне
- Поштаңыз, пікірлер және күнделіктер
- Сирек және қорғалатын түрлердің нақты орны: браконьерлер ұялар мен тоқылдақ алаңдарын таппауы үшін оның орнына аймақты береміз
Лицензиялар: деректерді қандай шартпен пайдалануға болады
GBIF деректерді тек Creative Commons-тың үш ашық лицензиясымен қабылдайды. Лицензияны баптауларда өзіңіз таңдайсыз.
Кез келген адам пайдалана алады, бірақ сізді автор ретінде көрсетуге міндетті. Ең жиі таңдау.
Шартсыз, қоғамдық игілік ретінде. Авторды көрсету міндетті емес.
Авторды көрсетіп, тек коммерциялық емес мақсатта. Кейбір зерттеулер (мысалы, компаниялардың тапсырысымен) мұндай деректерді пайдалана алмайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Ойымды өзгертуге бола ма?
Иә, кез келген уақытта баптауларда. Жарияланған жазбалар келесі ай сайынғы жүктеуде жаңарады немесе GBIF-тен жоғалады. Зерттеушілер бұған дейін жүктеп үлгерген көшірмелерді қайтару мүмкін емес.
Менің атымды кім көреді?
«Менің атыммен» таңдасаңыз, ол GBIF жазбасында бақылаушының аты ретінде болады және жазбаны ашқан кез келген адам оны көреді. «Жасырын» таңдасаңыз, оның орнына «Birds.kz қатысушысы» болады.
Неге менің бақылауым GBIF-ке түспеуі мүмкін?
Көбіне түрді қауымдастық немесе модератор әлі растамағандықтан: GBIF-ке тек расталған анықтамалар түседі. Тағы екі себеп: беру баптауларыңызда өшірулі немесе бақылау соңғы жүктеуден кейін жарияланған. Онда ол келесі жүктеуде пайда болады.
GBIF-тен өз бақылауларымды қалай табамын?
Birds.kz деректер жиынтығы GBIF-те жақында пайда болады. Ол жарияланғанда, осында сілтеме қосамыз: онда жазбаларды түрі, орны және бақылаушы бойынша іздеуге болады.
Бақылауларыңыз көмектесетін болады
Беру әлі басталған жоқ. Оны алдын ала қосуға немесе өшіруге, қолтаңба мен лицензияны таңдауға аккаунт баптауларында болады.
Өзіңіз көзіңізді жеткізгіңіз келе ме? GBIF сайтына кіріп, бүкіл әлемнен жиналған деректердің қалай көрінетінін қараңыз.
GBIF сайтын ашу Сайт ағылшын тілінде, жаңа бетте ашылады.